Đại hội XIV của Đảng diễn ra trong bối cảnh thế giới biến động nhanh, phức tạp, cạnh tranh chiến lược gay gắt và các thách thức an ninh truyền thống, phi truyền thống đan xen. Trước thời cuộc nhiều bất định, Đại hội quyết tâm không né tránh khó khăn, mà đưa ra những quyết định lớn, thể hiện bản lĩnh chính trị, tư duy độc lập và tầm nhìn chiến lược của Đảng. Từ giữ vững con đường phát triển đã lựa chọn đến nâng cao năng lực tự chủ quốc gia, Đại hội XIV của Đảng khẳng định quyết tâm dẫn dắt đất nước vững vàng vượt qua thách thức, chủ động nắm bắt thời cơ trong một thế giới đang định hình lại.

Chưa bao giờ kể từ sau Chiến tranh Lạnh, thế giới lại rơi vào trạng thái bất ổn sâu sắc và kéo dài như hiện nay. Xung đột địa chính trị lan rộng; cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn ngày càng gay gắt; trật tự kinh tế và thương mại toàn cầu bị phân mảnh; chuỗi cung ứng đứt gãy; biến đổi khí hậu, dịch bệnh, an ninh năng lượng, an ninh lương thực, an ninh mạng trở thành những thách thức mang tính toàn cầu. Trong bối cảnh đó, không một quốc gia nào, đặc biệt là các nước đang phát triển, có thể đứng ngoài vòng xoáy tác động.

Sau gần 4 năm xung đột, Nga và Ukraine đã hứng chịu thiệt hại lớn về kinh tế và quân sự.

Việt Nam bước vào Đại hội XIV của Đảng trong chính hoàn cảnh như vậy. Cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế của đất nước đã được nâng cao rõ rệt sau 40 năm đổi mới, song cũng đồng thời phải đối mặt với những áp lực chưa từng có: Nguy cơ tụt hậu xa hơn nếu chậm đổi mới mô hình phát triển; rủi ro phụ thuộc vào bên ngoài về công nghệ, năng lượng, thị trường; những tác động ngày càng nghiêm trọng của biến đổi khí hậu; các thách thức an ninh phi truyền thống ngày càng phức tạp. Đại hội XIV, vì thế, không chỉ là nơi tổng kết, mà là nơi Đảng phải trả lời những câu hỏi lớn của thời cuộc.

Chưa bao giờ kể từ sau Chiến tranh Lạnh, thế giới lại rơi vào trạng thái bất ổn sâu sắc và kéo dài như hiện nay...

Điểm nổi bật của Đại hội XIV là tinh thần không né tránh thách thức, không dao động trước biến động, mà kiên định đưa ra những lựa chọn chiến lược mang tính dài hạn. Trong bối cảnh nhiều quốc gia lúng túng, thậm chí điều chỉnh mạnh mẽ đường lối để ứng phó với áp lực bên ngoài, Đảng Cộng sản Việt Nam tiếp tục khẳng định sự kiên định con đường độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, coi đây là sợi chỉ đỏ xuyên suốt mọi quyết sách lớn. Sự kiên định ấy không phải là bảo thủ, mà được đặt trên nền tảng đổi mới tư duy và linh hoạt về sách lược. Đại hội XIV xác định rõ: Giữ vững nguyên tắc chiến lược, đồng thời chủ động thích ứng với bối cảnh mới, tận dụng thời cơ do biến động mang lại. Đây chính là biểu hiện sinh động của bản lĩnh chính trị và tư duy độc lập; điều đã làm nên sức mạnh của Đảng ta trong suốt tiến trình cách mạng.

GS, TS Nguyễn Viết Thông, nguyên Tổng Thư ký Hội đồng Lý luận Trung ương, nhận định: “Trong bối cảnh thế giới biến động mạnh, điều quan trọng nhất là giữ vững bản lĩnh chính trị và độc lập tư duy. Đại hội XIV cho thấy Đảng không bị cuốn theo những trào lưu nhất thời, mà lựa chọn con đường phù hợp nhất với lợi ích lâu dài của dân tộc”.

Một trong những thách thức lớn nhất của thời cuộc hiện nay là cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn, kéo theo sức ép “chọn bên” đối với các quốc gia vừa và nhỏ. Đại hội XIV của Đảng tiếp tục khẳng định đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa; Việt Nam là bạn, là đối tác tin cậy, là thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế. Đây là lựa chọn chiến lược, thể hiện rõ bản lĩnh và sự tỉnh táo chính trị của Đảng.

Thực tiễn những năm qua cho thấy, Việt Nam đã xử lý linh hoạt, hiệu quả các mối quan hệ đối ngoại, vừa mở rộng hợp tác, vừa giữ vững độc lập, chủ quyền, lợi ích quốc gia, dân tộc. Đại hội XIV của Đảng kế thừa và phát triển đường lối đó trong bối cảnh mới, khi môi trường quốc tế ngày càng phức tạp, khó đoán định.

Việt Nam là bạn, là đối tác tin cậy, là thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế.

PGS, TS Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, phân tích: “Không chọn phe không có nghĩa là đứng ngoài cuộc. Ngược lại, đó là cách để Việt Nam tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị toàn cầu, nhưng vẫn giữ được quyền tự quyết chiến lược. Đại hội XIV của Đảng đã thể hiện rất rõ tư duy này”.

Một trong những quyết định lớn mang tính chiến lược của Đại hội XIV là nhấn mạnh yêu cầu nâng cao năng lực tự chủ quốc gia, đặc biệt là tự chủ về kinh tế, khoa học - công nghệ, năng lượng và an ninh lương thực. Đại dịch COVID-19, xung đột địa chính trị và khủng hoảng chuỗi cung ứng toàn cầu trong những năm gần đây đã cho thấy rõ những rủi ro của sự phụ thuộc quá mức vào bên ngoài.

Mỏ Đại Hùng và Giàn khai thác trung tâm mỏ Bạch Hổ.

Đại hội XIV của Đảng xác định, hội nhập quốc tế sâu rộng phải đi đôi với nâng cao nội lực, xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ gắn với chủ động, tích cực hội nhập. Đây là quyết định có ý nghĩa sống còn đối với sự phát triển bền vững của đất nước trong dài hạn, nhất là trong bối cảnh các cú sốc bên ngoài ngày càng khó lường.

GS, TS Tạ Ngọc Tấn, Phó chủ tịch Thường trực Hội đồng Lý luận Trung ương, nhấn mạnh: “Độc lập, tự chủ không phải là khép kín, mà là làm chủ được vận mệnh phát triển của mình. Đại hội XIV của Đảng đã đặt vấn đề này ở vị trí trung tâm, cho thấy tầm nhìn chiến lược rất rõ ràng trước những biến động của thời cuộc”.

Bên cạnh những thách thức truyền thống, Đại hội XIV của Đảng đặc biệt lưu ý đến các nguy cơ an ninh phi truyền thống như biến đổi khí hậu, thiên tai, dịch bệnh, an ninh mạng, an ninh năng lượng, an ninh nguồn nước. Đây là những vấn đề không biên giới, tác động trực tiếp đến phát triển kinh tế - xã hội và đời sống Nhân dân. Việc đặt các thách thức này vào trung tâm hoạch định chiến lược cho thấy Đại hội XIV của Đảng đã tiếp cận thời cuộc bằng tư duy toàn diện, hiện đại. Không chỉ tăng cường tiềm lực quốc phòng, an ninh theo nghĩa truyền thống, Đảng ta còn yêu cầu xây dựng năng lực quản trị rủi ro quốc gia, khả năng dự báo và ứng phó linh hoạt với các tình huống mới.

Đại hội XIV của Đảng đặc biệt lưu ý đến các nguy cơ an ninh phi truyền thống như biến đổi khí hậu, thiên tai, dịch bệnh, an ninh mạng, an ninh năng lượng, an ninh nguồn nước...

Một quyết định lớn khác của Đại hội XIV là tiếp tục coi ổn định chính trị - xã hội là tiền đề tiên quyết cho phát triển. Trong khi nhiều quốc gia rơi vào bất ổn, chia rẽ nội bộ do tác động của khủng hoảng toàn cầu, Việt Nam vẫn giữ được ổn định, trật tự, an toàn xã hội. Đây là thành quả trực tiếp của sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng, đồng thời là nguồn lực quan trọng để đất nước vượt qua thách thức. Đại hội XIV của Đảng khẳng định, ổn định không đồng nghĩa với trì trệ, mà là nền tảng để đổi mới mạnh mẽ và phát triển bền vững. Chính sự kết hợp hài hòa giữa ổn định và đổi mới đã tạo nên bản sắc trong đường lối lãnh đạo của Đảng trước những biến động lớn của thời cuộc.

Trong khi nhiều quốc gia rơi vào bất ổn, chia rẽ nội bộ do tác động của khủng hoảng toàn cầu, Việt Nam vẫn giữ được ổn định, trật tự, an toàn xã hội.

Nhìn tổng thể, những quyết định lớn được đưa ra tại Đại hội XIV của Đảng đều gắn chặt với trách nhiệm lịch sử của Đảng trước vận mệnh phát triển của đất nước. Đó là trách nhiệm giữ vững con đường đã lựa chọn, đồng thời không ngừng đổi mới để thích ứng với bối cảnh mới; trách nhiệm bảo đảm lợi ích quốc gia - dân tộc trong môi trường quốc tế đầy biến động; trách nhiệm tạo dựng nền tảng vững chắc cho các thế hệ tương lai. Các quyết định ấy không chỉ mang ý nghĩa trước mắt, mà còn có giá trị định hướng lâu dài, tạo nên khuôn khổ chiến lược để Việt Nam vững vàng tiến bước trong thế giới nhiều bất định.

Đại hội XIV của Đảng là nơi hội tụ của bản lĩnh chính trị, trí tuệ tập thể và tầm nhìn chiến lược của Đảng trước những thách thức lớn của thời cuộc. Trong một thế giới biến động nhanh, phức tạp và khó lường, việc đưa ra những quyết định đúng đắn, kịp thời, mang tính dài hạn là thước đo quan trọng nhất của năng lực lãnh đạo. Bằng những quyết định lớn được xác lập, Đại hội XIV đã khẳng định rõ vai trò dẫn dắt của Đảng, củng cố niềm tin của Nhân dân và tạo nền tảng để đất nước vững vàng vượt qua thách thức, chủ động nắm bắt thời cơ, tiếp tục con đường phát triển độc lập, tự chủ, hùng cường và thịnh vượng.

(còn nữa)