Trong dòng chảy bền bỉ của âm nhạc cách mạng Việt Nam, Đại tá, Nghệ sĩ Nhân dân Nguyễn Thị Bích Hạnh (NSND Hồng Hạnh) là một trong những giọng ca tiêu biểu, để lại dấu ấn sâu đậm qua các ca khúc ca ngợi Đảng, Bác Hồ, quê hương, đất nước và hình tượng người mẹ. Trên cương vị Giám đốc Nhà hát Ca múa nhạc Quân đội, chị không chỉ là một nghệ sĩ tài năng mà còn là người chỉ huy tâm huyết, luôn ý thức sâu sắc trách nhiệm của người nghệ sĩ – chiến sĩ trên mặt trận văn hóa tư tưởng. Nhân dịp Đại hội XIV của Đảng, phóng viên Báo Quân đội nhân dân có cuộc trao đổi với Đại tá, NSND Hồng Hạnh.

Phóng viên (PV): Nhiều ý kiến cho rằng đồng chí là một trong những ca sĩ thành công nhất khi thể hiện “nhạc đỏ”. Đồng chí bình luận gì về nhận định này?

Đại tá, NSND Hồng Hạnh: Tôi cho rằng, với bất kỳ ca sĩ nào, nhạc đỏ luôn là dòng nhạc được chắt lọc từ những giá trị cốt lõi nhất của dân tộc. Ngay từ khi còn học tập, rèn luyện trong môi trường quân ngũ, chúng tôi đã được tiếp cận, học và hát những tác phẩm mang ý nghĩa tư tưởng, lịch sử sâu sắc.

Trong các cuộc thi chuyên nghiệp, nghệ sĩ thường lựa chọn những tác phẩm có giá trị tư tưởng và nghệ thuật cao để thể hiện toàn diện khả năng chuyên môn. Với tôi, nhạc đỏ không phải là sự lựa chọn mang tính thời điểm, mà là con đường nghệ thuật gắn bó tự nhiên, bền chặt từ nhận thức, tình cảm đến trách nhiệm của người nghệ sĩ – chiến sĩ. Sự thành công của tôi, trước hết là nhờ được sống, được học và được thấm nhuần tinh thần của âm nhạc cách mạng trong môi trường Quân đội - nơi luôn đề cao trách nhiệm chính trị và giá trị nhân văn của mỗi tác phẩm.

PV: Các ca khúc về quê hương, đất nước đã gợi cảm hứng biểu diễn cho đồng chí như thế nào?

Đại tá, NSND Hồng Hạnh: Với mỗi người dân Việt Nam, tình yêu quê hương, đất nước luôn hiện hữu trong trái tim. Đối với tôi cũng vậy, dù đứng trên bất cứ sân khấu nào, ở trong hay ngoài nước, khi cất lên những ca khúc ngợi ca Tổ quốc, cảm xúc ấy luôn trào dâng rất tự nhiên.

Những bài hát về quê hương, đất nước vừa phù hợp với chất giọng của tôi, vừa là niềm đam mê, hạnh phúc của một người nghệ sĩ-chiến sĩ khi được “kể chuyện” quê hương bằng âm nhạc. Khi được chuyển tải những tác phẩm ấy đến công chúng không chỉ là nhiệm vụ của người nghệ sĩ-chiến sĩ mà còn là niềm tự hào, là cách tôi bày tỏ tình yêu và trách nhiệm với đất nước mình.

PV: Đồng chí được biết đến là người thể hiện rất thành công các ca khúc về mẹ. Với đồng chí, đâu là tác phẩm tâm đắc nhất?

Đại tá, NSND Hồng Hạnh: Thật khó để chọn ra một bài hát duy nhất về mẹ mà tôi tâm đắc nhất, bởi với tôi, bài hát nào viết về mẹ cũng đều rất hay. Khi sáng tác về mẹ, các nhạc sĩ đã chắt chiu từng giai điệu, từng ca từ bằng những tình cảm thiêng liêng nhất, nên khi hát lên, những giai điệu ấy luôn ấm áp, ngọt ngào và sâu lắng.

Với chất giọng mezzo-anto trầm ấm, tôi có nhiều thuận lợi khi thể hiện các tác phẩm về mẹ. Trong số đó, bài “Mẹ” của nhạc sĩ Phan Long và “Cho con xin câu hát” của nhạc sĩ Minh Quang là hai tác phẩm gắn bó sâu sắc với sự nghiệp của tôi. Đặc biệt, câu hát: “Mẹ cho con câu hát thời con gái” hay “Đời cho con câu hát người thương người” luôn khiến tôi nghẹn ngào mỗi khi thể hiện.

Chính tác phẩm “Cho con xin câu hát” đã theo tôi suốt chặng đường nghệ thuật và đánh dấu dấu mốc quan trọng khi tôi giành Huy chương Vàng cuộc thi thanh nhạc toàn quốc năm 1995.

PV: Rất nhiều nghệ sĩ đã thành công với các ca khúc về Chủ tịch Hồ Chí Minh. Điều gì khiến đồng chí vẫn luôn lựa chọn hát về Bác?

Đại tá, NSND Hồng Hạnh: Với tôi, tất cả những bài hát viết về Chủ tịch Hồ Chí Minh đều vô cùng thiêng liêng. Các nhạc sĩ khi sáng tác về Bác đều dành trọn vẹn tình yêu, sự kính trọng và biết ơn sâu sắc nhất.

Ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường, tôi đã được học, được nghe và được hát những ca khúc về Bác. Không hiểu vì sao, từ rất sớm, những giai điệu ấy đã ngấm vào tôi một cách tự nhiên. Khi mới 13–14 tuổi, tôi đã thuộc nhiều bài như “Lời Bác dặn trước lúc đi xa”, “Người về thăm quê”, “Vầng trăng Ba Đình”, “Thăm Bến Nhà Rồng”…

Một kỷ niệm đặc biệt với tôi là trong chuyến biểu diễn chương trình concert quốc gia của nước bạn Lào, chào mừng thành công của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng NDCM Lào, tôi đã cùng một nghệ sĩ, cũng là một đại tá của quân đội nước bạn đứng chung sân khấu, cùng thể hiện ca khúc “Bác Hồ một tình yêu bao la” bằng tiếng Việt và tiếng Lào.

Tôi cảm nhận giọng hát của mình rất phù hợp với các ca khúc về Bác, thể hiện được sự trân trọng, biết ơn nhưng vẫn ấm áp, gần gũi. Mỗi lần hát về Bác, cảm xúc lại ùa về trong tôi, tạo nên một sắc thái riêng, xuất phát hoàn toàn từ trái tim.

PV: Theo đồng chí, yếu tố quan trọng nhất để thể hiện thành công các ca khúc về Đảng là gì?

Đại tá, NSND Hồng Hạnh: Trước hết, phải hát bằng lòng biết ơn từ trái tim. Có Đảng soi đường, dẫn lối, chúng ta mới có cuộc sống hòa bình, ấm no như hôm nay. Khi ý thức được điều đó, người nghệ sĩ sẽ tự khắc trân trọng từng câu hát, từng hơi thở của mình dành cho Đảng.

Với tôi, niềm tin ấy còn bắt nguồn từ gia đình. Cha tôi là một người lính đặc công, từng chiến đấu trong 81 ngày đêm tại Thành cổ Quảng Trị. Hình ảnh người cha đã giúp tôi cảm nhận sâu sắc giá trị của Đảng đối với đất nước và cuộc sống hôm nay.

PV: Chào mừng Đại hội XIV của Đảng, Nhà hát Ca múa nhạc Quân đội sẽ có những chương trình, tác phẩm nào chào mừng sự kiện trọng đại này?

Đại tá, NSND Hồng Hạnh: Trăn trở lớn nhất của tôi là: với vai trò là đơn vị “anh cả” trong lĩnh vực nghệ thuật của Quân đội, Nhà hát Ca múa nhạc Quân đội phải làm gì để chào mừng Đại hội XIV của Đảng?

Từ suy nghĩ đó, tôi đã cùng tập thể Nhà hát thực hiện một dự án đặc biệt: Trong vòng 4 ngày, hoàn thành một MV ca nhạc mang tên “Ý Đảng – Lòng dân”, sáng tác của nhạc sĩ Hoàng Hồng Ngọc. Tác phẩm được thể hiện dưới hình thức đại hợp xướng, với sự tham gia của toàn thể cán bộ, nghệ sĩ, diễn viên, nhạc công, lái xe, khối hành chính của Nhà hát.

Chúng tôi muốn tất cả cùng chung một tinh thần: Hướng về Đại hội, hướng về Đảng quang vinh, cùng cất lên tiếng hát từ trái tim. Dự kiến, MV sẽ ra mắt vào ngày 24-1.

Tôi chọn tác phẩm này bởi ngay từ tên gọi đã hàm chứa ý nghĩa rất sâu sắc. Điều tôi mong muốn là làm sao để ca khúc không chỉ dừng lại ở một sản phẩm nghệ thuật, mà còn lan tỏa được đến trái tim của đông đảo nhân dân. Với những người nghệ sĩ – chiến sĩ của Nhà hát Ca múa nhạc Quân đội, đó vừa là trách nhiệm, vừa là niềm tự hào trong dịp Đại hội Đảng lần này.

PV: Trân trọng cảm ơn đồng chí!