Cục Cứu hộ-Cứu nạn (CH-CN) thuộc Bộ Tổng Tham mưu (BTTM) là cơ quan tham mưu chiến lược về phòng thủ dân sự (PTDS), tham mưu chỉ huy, chỉ đạo, hướng dẫn, tổ chức thực hiện về công tác PTDS, ứng phó sự cố, thiên tai và tìm kiếm cứu nạn (TKCN) trong Quân đội, đồng thời là Văn phòng Ban Chỉ đạo PTDS quốc gia. Trong bối cảnh thiên tai, dịch bệnh, sự cố, thảm họa môi trường ngày càng gia tăng, diễn biến phức tạp, nhiều loại hình mới, gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng về người và tài sản, Cục CH-CN đã nỗ lực phấn đấu không ngừng, thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ được giao, với những kết quả nổi bật là:

1. Hoàn thành đặc biệt xuất sắc nhiệm vụ tham mưu tổ chức chỉ huy ứng phó sự cố, thiên tai và TKCN trên phạm vi toàn quốc, góp phần giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản của Nhà nước và nhân dân.

Cục CH-CN duy trì nghiêm chế độ trực 24/24 giờ, thường xuyên theo dõi, cập nhật, nắm chắc tình hình sự cố, thiên tai, dịch bệnh, môi trường trên phạm vi toàn quốc; chủ động tham mưu chỉ đạo, phối hợp với các cơ quan, đơn vị hỗ trợ chính quyền địa phương ứng phó, khắc phục, xử lý kịp thời các tình huống sự cố, thiên tai và TKCN, giúp nhân dân khắc phục hậu quả sự cố, thiên tai. Quá trình thực hiện nhiệm vụ, Cục đã phát huy trí tuệ tập thể, sự nhanh nhạy, chính xác, sắc bén, kịp thời, hiệu quả trong công tác tham mưu điều động lực lượng, phương tiện ứng phó, khắc phục thành công rất nhiều sự cố, thiên tai trên cả nước, được chính quyền các cấp và nhân dân ghi nhận, đánh giá cao.

Tại Đại hội Thi đua yêu nước lần thứ XI, Cục Cứu hộ-Cứu nạn được trao tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Đồng thời, Cục giúp Bộ Quốc phòng (BQP) tham mưu, đề xuất với Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo, điều hành các bộ, ngành, địa phương trong công tác phòng ngừa, ứng phó, khắc phục hậu quả sự cố, thiên tai, thảm họa, TKCN theo phương châm “bốn tại chỗ” và nguyên tắc “chủ động phòng chống, ứng phó kịp thời, khắc phục khẩn trương, hiệu quả, lấy phòng là chính”. Qua đó, góp phần giảm thiểu thiệt hại về người, tài sản của Nhà nước và nhân dân.

Cụ thể trong những năm qua, Cục CH-CN đã tham mưu điều động gần 3 triệu lượt người, gần 100.000 lượt phương tiện; chỉ đạo ứng phó hiệu quả gần 20.000 sự cố, thiên tai, cứu được hơn 45.000 người và gần 3.000 phương tiện; kêu gọi, thông báo cho hơn 25 triệu lượt người và gần 7 triệu lượt phương tiện nắm được thông tin của bão, áp thấp nhiệt đới để tránh trú.

Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó bí thư Quân ủy Trung ương, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng đi kiểm tra, chỉ đạo công tác khắc phục hậu quả mưa lũ và thăm hỏi, động viên bà con vùng lũ tại Gia Lai, ngày 22-11-2025. Ảnh: ANH SƠN

Cục Cứu hộ-Cứu nạn đón nhận Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Nhất năm 2024.

Riêng trong Quân đội, Cục đã tham mưu điều động hơn 2,5 triệu lượt người và gần 60.000 lượt phương tiện các loại, di dời gần 600.000 hộ dân đến nơi an toàn, hỗ trợ nhân dân hơn 900 tấn lương thực, hàng hóa; giúp nhân dân các địa phương gia cố, sửa chữa, làm mới hàng trăm nghìn căn nhà và hàng nghìn km đường, thu hoạch hàng vạn hecta lúa... Qua đó, khẳng định Quân đội luôn là lực lượng đi đầu, nòng cốt trong hoạt động PTDS, nhất là công tác ứng phó, khắc phục sự cố, thiên tai, thảm họa, dịch bệnh, môi trường và TKCN.

2. Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ tham mưu xây dựng, hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật, các chiến lược, kế hoạch, đề án cấp nhà nước, tạo hành lang pháp lý cho hoạt động PTDS.

Cục CH-CN đã giúp BTTM, BQP tham mưu với Đảng, Nhà nước ban hành nhiều chủ trương, chính sách, chiến lược, đề án, kế hoạch cấp Nhà nước để hoàn thiện hệ thống pháp luật, cơ chế, chính sách trong lĩnh vực PTDS, như: Nghị định số 30/2017/NĐ-CP ngày 21-3-2017 về tổ chức, hoạt động ứng phó sự cố, thiên tai và TKCN; Nghị định số 02/2019/NĐ-CP về PTDS; Kế hoạch PTDS quốc gia giai đoạn 2021-2025; các kế hoạch quốc gia nhằm phòng ngừa, khắc phục hậu quả sự cố, thảm họa (ứng phó sự cố tràn dầu; ứng phó thảm họa động đất, sóng thần; ứng phó sự cố chất thải giai đoạn 2023-2030); Nghị quyết số 22/NQ-TW ngày 30-8-2022 của Bộ Chính trị về PTDS đến năm 2030 và những năm tiếp theo; Nghị quyết 28/NQ-CP ngày 01/3/2023 của Chính phủ về Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 22-NQ/TW; Đề án phát triển, nâng cao năng lực ứng phó sự cố, thiên tai và TKCN đến năm 2030, định hướng đến năm 2045; Luật PTDS và Nghị định số 200/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật PTDS; Luật Tình trạng khẩn cấp; Chiến lược quốc gia PTDS đến năm 2030 và những năm tiếp theo...

Cục CH-CN còn chủ trì tham mưu, đề xuất xây dựng nhiều nghị định, quyết định, thông tư quan trọng khác. Qua đó, giúp hoàn thiện hệ thống pháp luật, bảo đảm công tác lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức hoạt động PTDS được toàn diện, đồng bộ và hiệu quả.

Sau khi Luật Phòng thủ dân sự được ban hành, Cục Cứu hộ-Cứu nạn đã tham mưu tổ chức nhiều cuộc tập phòng thủ dân sự ứng phó với thiên tai, sự cố, thảm họa.

3. Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ tham mưu xây dựng hệ thống tổ chức chỉ đạo, chỉ huy và các lực lượng chuyên trách, kiêm nhiệm về PTDS.

Thực hiện quy định của Luật PTDS năm 2023 (sửa đổi, bổ sung năm 2025) và Nghị định số 200/2025/NĐ-CP, Cục CH-CN đã giúp BTTM, BQP tham mưu với Thủ tướng Chính phủ tổ chức lại Ban Chỉ đạo PTDS quốc gia, Ban Chỉ đạo quốc gia về phòng, chống thiên tai và Ủy ban Quốc gia Ứng phó sự cố, thiên tai và TKCN thành Ban Chỉ đạo PTDS quốc gia; ban hành Quy chế hoạt động của Ban Chỉ đạo; tham mưu chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương tổ chức lại Ban Chỉ huy PTDS các cấp, bảo đảm thống nhất, đồng bộ, tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả.

Cục Cứu hộ-Cứu nạn đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ tham mưu tổ chức chỉ huy ứng phó sự cố, thiên tai và TKCN trên phạm vi cả nước.

Giúp thủ trưởng BTTM, BQP chỉ đạo, hướng dẫn tổ chức lại Ban Chỉ huy PTDS từ cấp trung, lữ đoàn và tương đương trở lên, bảo đảm công tác chỉ huy thống nhất, phối hợp hiệp đồng chặt chẽ giữa các lực lượng, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ về PTDS trong giai đoạn mới. Tham mưu ban hành Quyết định số 934/QĐ-BQP ngày 13-3-2024 của Bộ trưởng BQP về việc thực hiện Đề án phát triển nâng cao năng lực ứng phó sự cố, thiên tai và TKCN đến năm 2030, định hướng đến năm 2045 thuộc lĩnh vực BQP quản lý

Lực lượng PTDS chuyên trách và kiêm nhiệm trong BQP từng bước được kiện toàn phù hợp với chức năng, biên chế từng đơn vị và đặc điểm nơi đóng quân.

4. Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ tham mưu chỉ đạo, hướng dẫn công tác huấn luyện, diễn tập, nâng cao năng lực chỉ huy điều hành của cán bộ, kỹ năng cho lực lượng PTDS chuyên trách và kiêm nhiệm.

Tham mưu ban hành Chương trình huấn luyện CH-CN cơ bản cho các đối tượng trong toàn quân, làm cơ sở cho các cơ quan, đơn vị, học viện, nhà trường triển khai đào tạo, huấn luyện sát với thực tế, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ công tác PTDS. Tham mưu tổ chức hội thao, hội thi CH-CN cấp toàn quân và các đơn vị, đạt kết quả tốt.

Công tác huấn luyện, hội thi, hội thao và trực sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ cứu hộ, cứu nạn được tổ chức nghiêm túc, hiệu quả, nâng cao trình độ, khả năng thực hiện nhiệm vụ.

Công tác huấn luyện kỹ năng ứng phó với các sự cố, tai nạn đường không, đường biển, thủy nội địa, ứng phó sự cố tràn dầu, hóa chất độc xạ, phòng, chống cháy nổ, sập đổ công trình và TKCN cho các lực lượng chuyên trách, kiêm nhiệm thường xuyên được đổi mới; chú trọng kết hợp huấn luyện sử dụng trang thiết bị truyền thống với trang thiết bị chuyên dụng, hiện đại.

Chỉ đạo công tác luyện tập, diễn tập ứng phó với các tình huống cơ bản, các tình huống có nguy cơ cao trên địa bàn, đưa vào kế hoạch các cấp, lồng ghép diễn tập các tình huống sự cố, thiên tai, thảm họa trong diễn tập khu vực phòng thủ; ưu tiên đưa tình huống phức tạp vào diễn tập để bổ sung, hoàn thiện các phương án, kế hoạch ứng phó, bảo đảm tính thực tiễn, khoa học, hiệu quả. Đã chỉ đạo tổ chức 26 cuộc diễn tập PTDS, ứng phó sự cố, thiên tai và TKCN cấp tỉnh, trong đó có 6 cuộc lồng ghép diễn tập PTDS với diễn tập khu vực phòng thủ cấp tỉnh...

5. Hoàn thành đặc biệt xuất sắc nhiệm vụ hợp tác quốc tế về PTDS; tham mưu với trên tổ chức lực lượng hỗ trợ nhân đạo, cứu trợ thảm họa quốc tế.

Nổi bật là chủ động mở rộng hợp tác quốc tế về PTDS với các nước có chung đường biên giới đất liền, trên biển, các nước có quan hệ truyền thống, có nền khoa học tiên tiến; tham gia các diễn đàn khu vực và quốc tế liên quan đến phối hợp hỗ trợ nhân đạo, cứu trợ thảm họa; tham gia diễn tập PTDS với các nước có chung đường biên giới, qua đó, sự phối hợp hiệp đồng giữa các lực lượng trong ứng phó, khắc phục hậu quả sự cố, thiên tai ở khu vực biên giới ngày càng tốt hơn.

Hợp tác quốc tế về cứu hộ-cứu nạn được đẩy mạnh; Quân đội nhân dân Việt Nam tham gia hỗ trợ các nước khắc phục hậu quả thiên tai, thảm họa được bạn bè quốc tế đánh giá cao.

Tham mưu thành lập 5 đội tham gia hoạt động hỗ trợ nhân đạo và cứu trợ thiên tai của BQP, sẵn sàng tham gia các hoạt động hỗ trợ nhân đạo và cứu trợ thảm họa quốc tế, góp phần khẳng định vai trò, vị thế của Quân đội nhân dân Việt Nam. Các hoạt động hỗ trợ nhân đạo và cứu trợ thảm họa quốc tế của Quân đội được Đảng, Nhà nước, nhân dân và cộng đồng quốc tế đánh giá cao, như: Hỗ trợ nước bạn Lào khắc phục sự cố tại đập thủy điện Xê-ca-man 3 (năm 2018); tham gia khắc phục hậu quả động đất tại Thổ Nhĩ Kỳ (năm 2023) và tại Myanmar (3-2025)…

Bên cạnh đó, Cục CH-CN còn tham mưu, chỉ đạo hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ phòng, chống cháy nổ, ứng phó sập đổ công trình và các tình huống hóa chất độc xạ, bảo đảm an toàn cho những sự kiện lớn của đất nước và Quân đội; tổ chức tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức của cán bộ, chiến sĩ và nhân dân về PTDS...