15 năm – một lát cắt thời gian không quá dài trong dòng chảy trăm năm của nền báo chí cách mạng. Nhưng đối với Trung tâm Phát thanh Truyền hình Quân đội (PTTHQĐ), đó là cả một cuộc “hành quân thần tốc”, từ buổi đầu sơ khai cho đến vị thế uy tín hôm nay. Trên hành trình ấy, bốn vị tướng – bốn giám đốc Trung tâm qua các thời kỳ đã để lại nhiều dấu ấn lãnh đạo, chỉ đạo sâu sắc.

Ngày 19-5-2011 đã trở thành một mốc son đặc biệt, khi Trung tâm Phát thanh-Truyền hình Quân đội chính thức được thành lập, trên cơ sở sáp nhập Phòng Phát thanh Quân đội nhân dân và Phòng Truyền hình Quân đội nhân dân.

Thiếu tướng Hồ Anh Thắng.

Nói về bối cảnh ra đời của Trung tâm, Thiếu tướng Hồ Anh Thắng, Nguyên Giám đốc Trung tâm PTTHQĐ (giai đoạn 2011-2012) cho biết, đó là thời điểm chứng kiến sự bùng nổ mãnh liệt của công nghệ thông tin và truyền thông xã hội không chỉ ở Việt Nam mà còn trên thế giới. Bên cạnh đó, nhiệm vụ chiến lược xây dựng và bảo vệ Tổ quốc đặt ra cho giai đoạn này nhiều yêu cầu tuyên truyền mới. Nhu cầu tiếp cận thông tin của cán bộ chiến sĩ toàn quân cũng ngày càng tăng cao. Tất cả đòi hỏi cần có một cơ quan báo chí phát thanh – truyền hình chuyên biệt, thực hiện nhiệm vụ tuyên truyền về lĩnh vực quân sự, quốc phòng, về xây dựng nền quốc phòng toàn dân, đồng thời quảng bá và lan tỏa hình ảnh, phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ đến đông đảo khán thính giả trong và ngoài quân đội.

"Hôm nay nhìn lại, chúng ta vẫn thấy rằng quyết định thành lập Trung tâm PTTHQĐ của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng cách đây 15 năm là quyết định hoàn toàn đúng đắn, chính xác; phù hợp với quá trình xây dựng và phát triển quân đội; phù hợp với tiến trình phát triển của đất nước ta trong giai đoạn mới." – Thiếu tướng Hồ Anh Thắng chia sẻ.

Ngày 19-5-2011, đúng dịp kỷ niệm 121 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, Trung tâm Phát thanh-Truyền hình Quân đội được thành lập trên cơ sở sáp nhập Phòng Phát thanh Quân đội và Phòng Truyền hình Quân đội thuộc Cục Tuyên huấn, Tổng cục Chính trị. Trong dấu mốc đặc biệt này, Thiếu tướng Hồ Anh Thắng vinh dự là người đại diện cho toàn bộ Trung tâm, được thực hiện nghi thức nhận Quân kỳ Quyết thắng mà Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng trao tặng.

Lễ Công bố Quyết định thành lập Trung tâm PTTHQĐ và Lễ Trao quyết định, điều động, bổ nhiệm cán bộ Trung tâm PTTHQĐ (Tháng 5-2011). Ảnh: Tuấn Anh, Hoài Trung

Trung tâm PTTHQĐ được kế thừa nền tảng truyền thống của chương trình Phát thanh Quân đội nhân dân (ra đời ngày 16-3-1959) và chương trình Truyền hình Quân đội nhân dân (ra đời ngày 20-9-1975). Ảnh: Trung tâm PTTHQĐ

15 năm đã trôi qua, Thiếu tướng Hồ Anh Thắng vẫn không quên những khó khăn của buổi ban đầu, khi ông cùng Đảng ủy, Ban giám đốc nhận trọng trách lãnh đạo Trung tâm. Cơ sở hạ tầng, trang thiết bị còn nhiều hạn chế. Nguồn nhân lực thiếu hụt. Nhiệm vụ thông tin tuyên truyền ngày càng tăng cao. Nhiệm vụ xây dựng đề án ra mắt kênh truyền hình Quốc phòng Việt Nam còn bộn bề, nhưng vẫn phải bảo đảm chất lượng tin bài phát sóng hàng tuần trên Đài Tiếng nói Việt Nam, Đài Truyền hình Việt Nam…

Chuyển công tác từ một tòa soạn báo in, báo điện tử sang một trung tâm phát thanh – truyền hình, Thiếu tướng Hồ Anh Thắng ban đầu không tránh khỏi lo lắng. Chính bản thân ông đã nỗ lực rất nhiều để thích nghi với mô hình quản lý mới, với những loại hình báo chí mới. “May mắn rằng tôi được làm việc cùng với những đồng đội chí nghĩa, chân tình. Đó là các đồng chí Trần Đại Ngoạn, Nguyễn Hoài Nam, Lê Văn Thành… Để tập thể Đảng ủy, Ban Giám đốc thật sự đoàn kết, thống nhất, đưa Trung tâm vượt qua những thử thách ban đầu, hoạt động ngày càng hiệu quả".

Năm 2012, Thiếu tướng Hồ Anh Thắng chia tay Trung tâm PTTHQĐ, được cấp trên điều động công tác tại Báo Quân đội nhân dân-nơi trước đó đồng chí từng có nhiều năm gắn bó. Bày tỏ niềm tự hào khi chứng kiến sự lớn mạnh, phát triển của Trung tâm trong giai đoạn hiện nay, Thiếu tướng Hồ Anh Thắng cho biết: "Thế hệ cán bộ, phóng viên, biên tập viên của Trung tâm PTTHQĐ hiện nay được đào tạo cơ bản, có trình độ, có năng lực, hết sức trung thành với Đảng, Nhà nước, quân đội; có lý tưởng và hoài bão, sẵn sàng vượt qua thử thách trong mọi điều kiện... Phẩm chất người quân nhân cách mạng nằm trong ngòi bút, trong ống kính máy quay của các đồng chí. Tất cả đã tạo nên một bản sắc chuyên biệt, sự uy tín và sức hấp dẫn riêng!”

Thiếu tướng Nguyễn Hoài Nam.

Bước sang giai đoạn 2012-2017, Trung tâm PTTHQĐ bắt tay vào nhiệm vụ trọng tâm là ra mắt Kênh Truyền hình Quốc phòng Việt Nam (QPVN) – kênh truyền hình quốc gia đầu tiên và duy nhất về lĩnh vực quân sự, quốc phòng. Đứng trước mục tiêu phải đưa kênh lên sóng vào đúng ngày 19-5-2013, không ít ý kiến bày tỏ sự hoài nghi, thậm chí có những kiến nghị lùi thời gian lại một vài quý để công tác chuẩn bị được diễn ra kỹ lưỡng hơn.

“Quân đội đang kỳ vọng, nhân dân đang mong mỏi, việc ra mắt kênh truyền hình của chúng ta chắc chắn không thể lùi thêm được nữa!” - Thiếu tướng Nguyễn Hoài Nam, Nguyên Giám đốc Trung tâm PTTHQĐ (giai đoạn 2012-2017) đã thể hiện một quyết tâm mãnh liệt, đồng thời đề xuất với thủ trưởng các cấp sẽ giữ nguyên thời điểm phát sóng. Chiến lược "kiềng ba chân" được Đảng ủy, Ban Giám đốc Trung tâm thực hiện song song: hoàn thiện thủ tục pháp lý; chuẩn bị nội dung phát sóng; lắp đặt hệ thống trang thiết bị truyền dẫn. Chính tinh thần kiên định, quyết liệt của người đứng đầu đã trở thành động lực để tập thể cán bộ, phóng viên đồng lòng vượt khó.

Kênh Truyền hình Quốc phòng Việt Nam chính thức ra mắt ngày 19-5-2013. Ảnh: Trung tâm PTTHQĐ

Một trong những bài toán phức tạp nhất thời điểm ấy là vấn đề nhân sự. Từ định mức sản xuất 100 phút chương trình/tuần trên các kênh sóng Đài truyền hình quốc gia, nếu ra mắt kênh, Trung tâm PTTHQĐ sẽ phải đáp ứng khối lượng công việc khổng lồ với khoảng 10 tiếng sản xuất mới mỗi ngày. Vì vậy, cần lựa chọn và tạo nguồn nhân lực, để đơn vị hoàn thành tốt nhiệm vụ nêu trên.

Thiếu tướng Nguyễn Hoài Nam tâm niệm: “Đứng trong hàng ngũ quân đội là một niềm vinh dự thiêng liêng. Mỗi một biên chế của Trung tâm đều rất quý giá, có thể ví như những vị trí trắc thủ trong các tàu chiến hải quân, như những pháo thủ trong các kíp xe tăng,… quyết định sự thành bại trong một trận chiến”. Vì vậy, công tác tuyển chọn, huấn luyện, đào tạo nguồn nhân lực được Đảng ủy, Ban giám đốc thực hiện kỹ lưỡng, bài bản.

Ngày 19-5-2013, Kênh QPVN chính thức hòa vào hệ thống sóng truyền hình quốc gia trong niềm xúc động của tập thể cán bộ, phóng viên, biên tập viên, người lao động Trung tâm. Kênh có nội dung phong phú với gần 40 format chương trình, 7 nhóm nội dung, truyền tải thông tin về các lĩnh vực quân sự-quốc phòng bằng phong cách tiếp cận hiện đại, hấp dẫn.

Trong giai đoạn này, mặc dù quy trình sản xuất chương trình truyền hình còn nhiều vất vả, cơ sở vật chất thiếu thốn, lực lượng phân tán, nhưng Kênh QPVN nói riêng và Trung tâm PTTHQĐ nói chung đã cho ra đời hàng loạt chuyên mục đặc sắc, có dấu ấn riêng, với sức sống bền bỉ cho đến tận hôm nay. Có thể kể đến như “Nhận diện sự thật”, “Biên cương xanh”, “Người quan sát”… Hay các đợt tuyên truyền lớn như tang lễ Đại tướng Võ Nguyên Giáp, công tác phòng chống thiên tai, cứu hộ cứu nạn... Tất cả đã khẳng định tinh thần xung kích, dấn thân vì khán thính giả của những người làm báo hình, báo nói.

“Thậm chí, ngay cả logo QPVN cùng ngôi sao vàng lấp lánh cũng là kết quả của cả một quá trình lấy ý kiến rộng khắp từ cán bộ, chiến sĩ toàn quân, thể hiện triết lý: Mọi sản phẩm đều hướng về người chiến sĩ và nhân dân” – Thiếu tướng Nguyễn Hoài Nam chia sẻ.

Có thể khẳng định, tư duy và bản sắc trong làm báo đã được Thiếu tướng Nguyễn Hoài Nam cùng Đảng ủy, Ban giám đốc đặt nền móng vững vàng, tạo thành bệ phóng để Trung tâm PTTH Quân đội vươn mình mạnh mẽ trong những giai đoạn sau này.

Tiếp bước dòng chảy phát triển, trong giai đoạn 2017-2025, yêu cầu đặt ra tiếp theo đối với Trung tâm PTTHQĐ là phải nâng tầm vị thế và nâng cao tính chuyên nghiệp. Đây cũng là giai đoạn Trung tâm thực sự "tự tin bước vào cuộc chơi" lớn của làng báo chí cách mạng, khẳng định bản lĩnh qua những môi trường tác nghiệp khắc nghiệt và hàng loạt giải thưởng báo chí danh giá."

Thiếu tướng Nguyễn Kim Tôn.

Nhớ về một trong những dấu ấn nổi bật trong nhiệm kỳ công tác của mình, Thiếu tướng Nguyễn Kim Tôn, Nguyên Giám đốc Trung tâm PTTHQĐ (giai đoạn 2017-2025) chia sẻ: Trước năm 2019, Trung tâm PTTHQĐ phải làm việc phân tán tại nhiều địa điểm. Sự chật chội và thiếu đồng bộ không chỉ gây khó khăn cho công tác quản lý mà còn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn kỹ thuật cao. Dấu mốc chuyển về trụ sở mới tại 165 Xã Đàn, Hà Nội được xem là một bước ngoặt lịch sử. “Việc có được một không gian làm việc tập trung, hiện đại đã giúp cán bộ, phóng viên như được “vươn ra biển lớn”. Môi trường chuyên nghiệp này chính là bệ phóng cho năng lực sáng tạo của anh chị em phóng viên”. – Thiếu tướng Nguyễn Kim Tôn nhớ lại.

Giai đoạn 2017-2025 cũng là thời điểm đất nước và quân đội đối mặt với nhiều thách thức khó lường. Dưới sự lãnh đạo của Đảng ủy, Ban Giám đốc, mà đứng đầu là Thiếu tướng Nguyễn Kim Tôn, đội ngũ phóng viên chiến sĩ đã hoàn thành các nhiệm vụ tuyên truyền một cách ấn tượng. Chẳng hạn, trong đại dịch Covid-19, Trung tâm PTTHQĐ đã có một quyết định táo bạo khi tăng cường 11 cán bộ, phóng viên vào tâm dịch phía Nam tác nghiệp, nhằm cung cấp những thước phim chân thực, xúc động nhất về hoạt động chống dịch, tạo ra một bước ngoặt về thông tin trong giai đoạn rất đỗi khó khăn. Hay trong thảm họa thiên tai miền Trung năm 2020, những phóng viên truyền hình Quân đội đã mạo hiểm tiến vào các khu vực sạt lở nghiêm trọng, để ghi nhận những hình ảnh chân thực nhất về sự hy sinh của người lính thời bình.

Trụ sở Trung tâm PTTH Quân đội (165 Xã Đàn, Hà Nội) được chính thức vận hành và hoạt động từ ngày 19-5-2019. Ảnh: Trung tâm PTTHQĐ

Phóng viên Trung tâm PTTHQĐ tác nghiệp tại những sự kiện.

Triết lý tác nghiệp được Thiếu tướng Nguyễn Kim Tôn quán triệt là “Dấn thân nhưng không bất chấp”. Ông luôn yêu cầu anh em phải lấy an toàn đặt lên hàng đầu, có phương pháp và tính kế hoạch cao. Chính tinh thần ấy đã giúp Kênh Truyền hình QPVN ghi dấu ấn đậm nét tại các vệt đợt, không chỉ trong thiên tai, dịch bệnh, mà còn trong hoạt động Gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc, trong Hội thao Quân sự Quốc tế (Army Games) – những môi trường tác nghiệp mới và phức tạp.

Nếu coi những năm đầu là giai đoạn tích lũy, thì từ thời điểm 2017 trở đi, Trung tâm PTTHQĐ đã thực sự “tự tin bước vào cuộc chơi” lớn của làng báo. Dưới sự định hướng của Đảng ủy, Ban giám đốc, công tác sản xuất các tác phẩm báo chí chất lượng cao được đặc biệt chú trọng. Trung tâm đã xây dựng một quy trình bài bản, từ khâu đăng ký đề tài, duyệt kế hoạch đến tổ chức hội đồng thẩm định các tác phẩm báo chí triển vọng.

Và kết quả của sự đầu tư, định hướng đó là sự bùng nổ của các giải thưởng danh giá như: Giải Báo chí Quốc gia, Giải Báo chí về Xây dựng Đảng (Búa liềm vàng), Giải Báo chí Quốc gia về Thông tin đối ngoại, Liên hoan Truyền hình toàn quốc, Liên hoan Phát thanh toàn quốc... Những giải thưởng này không chỉ là sự ghi nhận của đồng nghiệp mà còn giúp cán bộ, phóng viên tự soi chiếu, từ đó ý thức rõ hơn về trách nhiệm cầm bút của chính mình.

Nhìn lại giai đoạn này, điều tâm đắc nhất của vị “thuyền trưởng” Nguyễn Kim Tôn chính là sự trưởng thành vượt bậc của đội ngũ nhân sự. Từ những phóng viên trẻ ngày nào, các cán bộ, chiến sĩ của Trung tâm PTTHQĐ đã trở thành những nhà báo bản lĩnh, tinh thông nghiệp vụ, thăng hoa trong sáng tạo, tận tụy, trung thành và kiên định với tôn chỉ, mục đích làm báo.

Thiếu tướng Phạm Văn Tú.

Kể từ năm 2025 đến nay, Trung tâm PTTHQĐ đứng trước ngưỡng cửa đổi mới, bứt phá. Theo Thiếu tướng Phạm Văn Tú, Giám đốc Trung tâm PTTHQĐ, đơn vị không chỉ nỗ lực giữ vững dòng chảy thông tin chính thống mà còn quyết tâm trở thành “nơi neo giữ” niềm tin của công chúng trong kỷ nguyên số.

Nhiệm vụ này đòi hỏi đơn vị phải đảm bảo các yêu cầu về quốc phòng trong mọi tình huống, đồng thời giữ vững tính định hướng về cả chính trị, tư tưởng và nghệ thuật. Triết lý sáng tạo được Trung tâm PTTHQĐ kiên trì theo đuổi đó là: “Chính luận nhưng không khô khan, nghệ thuật phải có chiều sâu tư tưởng”. Các chương trình quy mô lớn được sản xuất ngay trong năm 2025-2026 như: Dưới cờ vinh quang, Bản trường ca hòa bình, Hẹn ước Bắc Nam hay Đường xuân đất Việt hội tụ đã phần nào khẳng định năng lực tổ chức, và sức sáng tạo không giới hạn của tập thể Trung tâm, khi mang lại những “điểm chạm” mạnh mẽ trong trái tim khán giả.

Một phương châm hành động được tập thể Trung tâm thống nhất thực hiện, đó là: “Vững nguyên tắc, chắc quy trình, tinh thông nghiệp vụ”. Là người chịu trách nhiệm cao nhất, Thiếu tướng Phạm Văn Tú yêu cầu mỗi nhà báo phải đặt đạo đức nghề nghiệp, tính khách quan chân thực, tính nhân văn lên hàng đầu. “Bên cạnh đó, trong thời đại 4.0, người làm báo cũng cần phải làm chủ được công nghệ sản xuất và am tường sâu sắc lĩnh vực mình phản ánh để đưa ra những tác phẩm có tính định hướng dư luận cao…” – Thiếu tướng Phạm Văn Tú khẳng định.

Với quan điểm “chuyển đổi số là một hành trình” và lấy “tư duy số” làm chủ đạo, Trung tâm PTTHQĐ đã vận hành hệ thống quản trị tòa soạn điện tử hội tụ, xử lý đa nhiệm và xuất bản đa nền tảng. Đây cũng là một trong những cơ quan báo chí tiên phong ban hành quy chế sử dụng AI trong quy trình sản xuất tác phẩm. Bên cạnh đó, các bộ công cụ đánh giá, nghiên cứu xu thế tiếp cận thông tin cũng được ứng dụng để tùy biến và hiệu chỉnh nội dung sản xuất theo sát nhu cầu của người xem.

Trung tâm PTTHQĐ phấn đấu trở thành “điểm neo đậu niềm tin” của công chúng giữa dòng chảy thông tin hiện đại. Ảnh: Trung tâm PTTHQĐ