Nhà hát ca múa nhạc Quân đội: Những thành tích đặc biệt xuất sắc
Nhà hát Ca múa nhạc Quân đội được thành lập ngày 15 tháng 3 năm 1951, với tên gọi qua các thời kỳ, như: Tổng đội Văn công Tổng cục Chính trị (TCCT), Tổng đoàn Văn công TCCT, Đoàn Văn công TCCT, Đoàn Ca múa Quân đội, là một trong những Đoàn Văn công đầu tiên của Nhà nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, làm nhiệm vụ văn hóa nghệ thuật của Quân đội nhân dân Việt Nam. Khi mới thành lập, tổ chức biên chế của Tổng đội có 8 đội (Đội 1: Nhạc biểu diễn; Đội 2: Đội kịch chiến thắng; Đội 3: Đội kịch Việt Bắc; Đội 4: Đội nhạc binh Trung ương; Đội 5: Đội Múa; Đội 6: Đội nhạc binh Trung Bộ; Đội 7: Đội Tổng hợp; Đội 8: Đội Sáng tác).
Sự ra đời của Tổng đội là sự kiện đánh dấu bước phát triển vượt bậc về mặt tổ chức của lực lượng văn nghệ sĩ trong quân đội. Tổng đội đã nhanh chóng ổn định tình hình mọi mặt, khẩn trương dàn dựng chương trình, chuẩn bị lên đường phục vụ bộ đội, dân công và nhân dân các dân tộc trong Chiến dịch Hòa Bình. Thực hiện chủ trương của Tổng cục Chính trị, Tổng đội đã chia một số đội thành từng nhóm đến với các phân đội của Đại đoàn 308 và một số đơn vị khác. Tại Đại đội 257 thuộc Trung đoàn Thủ đô, các nghệ sĩ vừa hát cho bộ đội nghe, vừa phát động phong trào “Bộ đội sáng tác, bộ đội hát” đã lôi cuốn được nhiều cán bộ, chiến sĩ tham gia, tạo nên khí thế thi đua “Giết giặc lập công” sôi nổi trong đơn vị và phát triển rộng rãi ra các đơn vị cùng tham gia chiến dịch. Nhiều lớp nghệ sĩ đã gắn liền với những cuộc kháng chiến vĩ đại của dân tộc. Với những thành tích và sự cống hiến đó, Nhà hát đã được Đảng, Nhà nước ghi nhận và tặng thưởng danh hiệu “Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân” năm 2000. Trong công cuộc đổi mới xây dựng đất nước hiện nay, lớp lớp cán bộ, nghệ sĩ, diễn viên, nhân viên, chiến sĩ của Nhà hát luôn giữ vững và phát huy truyền thống của đơn vị.
Từ tháng 2-2010 theo quyết định của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Nhà hát Ca múa nhạc Quân đội trực thuộc Tổng cục Chính trị được thành lập trên cơ sở Đoàn Ca múa Quân đội. Tháng 3 năm 2012, Bộ Tổng Tham mưu đã ra Quyết định số 246/QĐ-TM về việc ban hành biểu tổ chức, biên chế mới gồm các phòng, ban chức năng và hai đoàn. Đây là bước phát triển quan trọng và khẳng định sự trưởng thành của Đoàn Ca múa Quân đội, Tổng cục Chính trị, đáp ứng nguyện vọng của nhiều thế hệ cán bộ, nghệ sĩ, diễn viên, nhân viên, chiến sĩ của Nhà hát, xứng tầm với vị thế của một đơn vị nghệ thuật hàng đầu trong Quân đội nhân dân Việt Nam.
Từ Tổng đội Văn công, Tổng cục Chính trị và nay là Nhà hát Ca múa nhạc Quân đội, các thế hệ cán bộ, nghệ sĩ, diễn viên, nhân viên, chiến sĩ của Nhà hát đã có mặt trên khắp các chiến trường từ Trường Sơn, Khe Sanh, Quảng Trị đến Tây Nguyên, nước bạn Lào, Campuchia... Trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay, cán bộ, nghệ sĩ, diễn viên, nhân viên, chiến sĩ của Nhà hát lại thường xuyên có mặt ở những nơi gian khổ, vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo, vùng căn cứ Cách mạng, địa bàn chiến lược. Hằng năm, Nhà hát tổ chức nhiều đoàn công tác đi biểu diễn phục vụ bộ đội và nhân dân trên quần đảo Trường Sa và Nhà giàn DK1, kịp thời tuyên truyền, cổ vũ, động viên quân, dân trên đảo vững vàng nơi đầu sóng, bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo thiêng liêng của Tổ quốc.
Trải qua 75 năm hoạt động nghệ thuật, Nhà hát Ca múa nhạc Quân đội đã có sự phát triển gắn liền với quá trình chiến đấu, xây dựng, trưởng thành của lực lượng vũ trang nhân dân, với hàng nghìn chương trình nghệ thuật lớn nhỏ được dàn dựng. Đặc biệt là Tác phẩm kịch múa “Ngọn lửa Nghệ Tĩnh” đã vinh dự được nhận Giải thưởng Hồ Chí Minh năm 2000.
Với chức năng truyền bá và phát huy các giá trị nghệ thuật tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, các chương trình nghệ thuật về đề tài lực lượng vũ trang, chiến tranh cách mạng, góp phần tuyên truyền đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước và Quân đội, bồi dưỡng, phát triển phẩm chất, nhân cách Bộ đội Cụ Hồ, nâng cao trình độ thẩm mỹ của công chúng, góp phần vào việc xây dựng Quân đội về chính trị. Nhà hát có 4 nhiệm vụ chính:
- Nghiên cứu, sáng tác, bảo tồn, biểu diễn, phổ biến các tác phẩm nghệ thuật phản ánh cuộc sống, chiến đấu, lao động, học tập của các lực lượng vũ trang nhân dân, các tinh hoa văn hóa nghệ thuật của dân tộc và nhân loại phục vụ bộ đội và nhân dân;
- Hướng dẫn, giúp đỡ phong trào văn nghệ quần chúng, các đội tuyên truyền văn hóa, văn nghệ của các đơn vị trong quân đội;
- Biểu diễn phục vụ công tác đối ngoại của Đảng, Nhà nước và Quân đội;
- Đấu tranh phòng, chống sự xâm nhập, lây lan của các hiện tượng, sản phẩm văn hóa, nghệ thuật xấu độc, góp phần bảo vệ và phát huy những giá trị văn hóa tốt đẹp của dân tộc và Quân đội.
5 năm qua, Nhà hát đã hoàn thành đặc biệt xuất sắc chức năng, nhiệm vụ truyền bá và phát huy các giá trị nghệ thuật tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, các chương trình nghệ thuật về đề tài lực lượng vũ trang, chiến tranh cách mạng, góp phần tuyên truyền đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước và Quân đội, bồi dưỡng, phát triển phẩm chất, nhân cách Bộ đội Cụ Hồ, nâng cao trình độ thẩm mỹ của công chúng, góp phần vào việc xây dựng Quân đội về chính trị.
Đảng ủy, Ban Giám đốc Nhà hát Ca múa nhạc Quân đội luôn quán triệt và chấp hành nghiêm đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, đặc biệt là đường lối Văn hóa, văn nghệ của Đảng, sự lãnh đạo của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, mà trực tiếp và thường xuyên là sự lãnh đạo, chỉ đạo của Thủ trưởng TCCT và Đảng ủy Cơ quan TCCT. Bám sát các sự kiện chính trị và hoạt động của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân để triển khai các nhiệm vụ.
Thành tích nổi bật của Nhà hát trong những năm qua: Ngoài nhiệm vụ biểu diễn phục vụ bộ đội và nhân dân, đơn vị còn làm tốt công tác giáo dục, truyền bá và phát huy các giá trị nghệ thuật tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, các chương trình nghệ thuật về đề tài lực lượng vũ trang, chiến tranh cách mạng đến với khán giả, người xem trên mọi miền Tổ quốc. Đồng thời tích cực hướng dẫn, giúp đỡ phong trào văn nghệ quần chúng, các đội tuyên truyền văn hóa, văn nghệ của các đơn vị trong toàn quân và các địa phương; tạo mối quan hệ đoàn kết, gắn bó tốt đẹp giữa đơn vị và địa phương nơi đóng quân.
Giai đoạn 2021-2026, Nhà hát đã biểu diễn được 1.026 chương trình nghệ thuật phục vụ bộ đội và nhân dân (tăng 353 buổi so với giai đoạn 2016 - 2020) trong điều kiện dịch Covid-19 diễn biến phức tạp, vượt chỉ tiêu đêm diễn trung bình là 23,13%, biểu diễn phục vụ các sự kiện chính trị trọng đại của Đảng, Nhà nước, Quân đội, hoạt động đối ngoại quân sự quốc phòng và ngoại giao nhân dân được Thủ trưởng các cấp ghi nhận. Các chương trình luôn giữ vững định hướng chính trị, có chất lượng nghệ thuật tốt, để lại ấn tượng, tình cảm tốt đẹp đối với khán giả trong nước, kiều bào ở nước ngoài và bạn bè quốc tế, tiêu biểu như:
Năm 2020: Nhà hát xây dựng và biểu diễn được 153/150 chương trình (đạt 100,98% kế hoạch năm), tiêu biểu là: Chương trình “Xuân về trong trái tim đồng bào 2020” tại Làng Văn hóa Du lịch các dân tộc Việt Nam; Chương trình “Xuân quê hương 2020” do Ủy ban Nhà nước về Người Việt Nam ở nước ngoài, Bộ Ngoại giao tổ chức tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia; Chương trình giao lưu nghệ thuật “Hành trình vì hòa bình” do Cục Gìn giữ hòa bình Việt Nam tổ chức; Phối hợp thực hiện chương trình Cầu truyền hình trực tiếp kỷ niệm 90 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam do Ban Tuyên giáo Trung ương tổ chức tại Khu di tích Hoàng thành Thăng Long; Chương trình nghệ thuật “Với Đảng vẹn tròn niềm tin yêu” do Báo Quân đội nhân dân tổ chức; Chương trình khai mạc triển lãm kỷ niệm 90 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam do Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam tổ chức; Chương trình nghệ thuật “Đảng là cuộc sống của tôi” được THTT trên kênh truyền hình QPVN; Chương trình Cầu truyền hình “Ánh sáng niềm tin” do Ban Tuyên giáo Trung ương tổ chức nhân kỷ niệm 90 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam.
Do ảnh hưởng của dịch Covid-19, Nhà hát không trực tiếp đi biểu diễn phục vụ bộ đội và nhân dân cả nước nhưng đã phối hợp với Đài truyền hình Việt Nam, Trung tâm PTTH Quân đội quay hình và phát sóng 08 chương trình nghệ thuật ca ngợi quê hương đất nước và người chiến sĩ hôm nay, 1 chương trình tuyên truyền phòng, chống dịch Covid-19, vận động các nhạc sĩ trong Nhà hát sáng tác, thu âm được 7 ca khúc về phòng, chống dịch Covid-19.
Năm 2021: Mặc dù ảnh hưởng của đại dịch Covid-19, nhưng Nhà hát đã xây dựng và biểu diễn được 120/150 chương trình (đạt 79,20% kế hoạch năm), tiêu biểu là: Chương trình phục Lễ Tổng kết trao giải báo chí “75 năm Quốc hội Việt Nam” kỷ niệm 75 năm Ngày Tổng tuyển cử đầu tiên bầu Quốc hội (06/01/1946 - 06/01/2021) được truyền hình trực tiếp trên kênh Quốc hội Việt Nam, VTV2, VOV; tham gia trong chương trình “Giai điệu tự hào” với chủ đề “Trên đỉnh Trường Sơn” trên kênh VTV1, Đài Truyền hình Việt Nam; phối hợp với Trung tâm Phát thanh Truyền hình Quân đội ghi hình, phát sóng chương trình nghệ thuật của Nhà hát chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng được tổ chức tốt trong thời điểm diễn biến phức tạp của dịch Covid -19, chương trình “Thăm Bến Nhà Rồng” kỷ niệm 110 năm Ngày Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước và Chương trình “Vươn khơi” giới thiệu các tác phẩm đạt giải trong Cuộc thi Độc tấu và Hòa tấu nhạc cụ dân tộc toàn quốc năm 2020...
Năm 2022: Nhà hát xây dựng và biểu diễn được 154/150 chương trình (đạt 101,64% kế hoạch năm), tiêu biểu là: Chương trình “Bình minh đất Việt” chào mừng Tuần Đại đoàn kết các dân tộc Việt Nam; Chương trình tuyên dương “Gương mặt trẻ tiêu biểu”, “Gương mặt trẻ triển vọng” toàn quân năm 2021; Chương trình nghệ thuật vinh danh Phụ nữ Quân đội tiêu biểu giai đoạn 2012 - 2022; Chương trình Tổng kết, trao giải thưởng “Tuổi trẻ sáng tạo trong Quân đội” lần thứ 22; Chương trình Nghệ thuật tại Lễ tuyên dương Đoàn Thể thao Quân đội tham dự Sea Games 31 và Bệnh viện dã chiến cấp 2 số 3; Chương trình Khai mạc Triển lãm và Giao lưu, tọa đàm “Những năm tháng không quên”, “Vang vọng khúc khải hoàn”, chương trình nghệ thuật “Tri ân đồng đội”, “Tên anh đã thành tên đất nước” kỷ niệm 75 năm Ngày Thương binh liệt sĩ.
Tổ chức Đoàn công tác gồm 45 năm cán bộ, nghệ sĩ, diễn viên cơ động bằng đường bộ đi biểu diễn tại Lào nhân dịp kỷ niệm 60 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Lào, kỷ niệm 45 năm Ngày ký hiệp ước hữu nghị và hợp tác Việt Nam - Lào và “Năm đoàn kết, hữu nghị Việt Nam - Lào”, trong thời gian 11 ngày với 08 buổi diễn, Chương trình biểu diễn của Nhà hát được đánh giá hoàn thành xuất sắc, cả về chất lượng nghệ thuật và công tác ngoại giao, đi và về an toàn tuyệt đối.
Năm 2023: Nhà hát xây dựng và biểu diễn được 246 chương trình (đạt 162,36% kế hoạch năm), tiêu biểu là: Chương trình Giao lưu Đoàn cán bộ trẻ các tỉnh biên giới Việt Nam, Lào, Campuchia do Ban Thanh niên Quân đội tổ chức; Khai mạc Triển lãm “Trung tướng Đồng Sỹ Nguyên - Dấu ấn - Con đường huyền thoại”; Khai mạc triển lãm “Đại tướng Chu Huy Mân - Vị tướng Hai Mạnh”; Chương trình Kỷ niệm 133 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh tổ chức tại Ba Vì; Kỷ niệm 20 năm Ngày thành lập và đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhì của Ban Dân nguyện - Uỷ ban Thường vụ Quốc hội; Lễ tuyên dương thành tích các Huấn luyện viên, Vận động viên, lực lượng tham gia Giải Bắn súng quân dụng các nước ASEAN, Đại hội TDTT toàn quốc lần thứ 9, các giải đấu quốc tế năm 2022 và Sea Games 32; Gặp mặt chiến sĩ Trường Sa năm 2023 do Uỷ ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài tổ chức; Tổng kết 30 năm thực hiện Chỉ thị 143 của TCCT về tiến hành Cuộc vận động xây dựng môi trường văn hoá trong các đơn vị Quân đội, Sơ kết 02 năm triển khai thực hiện quy hoạch hệ thống thiết chế văn hoá; Trao giải gương mặt trẻ tiêu biểu, gương mặt trẻ triển vọng toàn quân năm 2022 được truyền hình trực tiếp trên kênh QPVN.
Năm 2024: Nhà hát xây dựng và biểu diễn được 241/150 chương trình (đạt 160,6% kế hoạch năm), tiêu biểu là: Chương trình chào mừng Lễ tuyên dương thành tích cán bộ huấn luyện viên, vận động viên tham gia các giải thi đấu khu vực và quốc tế năm 2023 do Bộ Tổng Tham mưu tổ chức; Chương trình nghệ thuật Gặp mặt các cơ quan thông tấn, báo chí nhân dịp Xuân Giáp Thìn 2024 do Cục Đối ngoại chủ trì; Chương trình nghệ thuật chào mừng Gặp mặt tuyên dương các nghệ sĩ Quân đội được phong tặng danh hiệu “Nghệ sĩ Nhân dân”, “ Nghệ sĩ Ưu tú” lần thứ 10; Chào mừng Lễ kỷ niệm 70 năm Ngày ký Hiệp định Giơnevơ về đình chỉ chiến sự ở Việt Nam (21/7/1954 - 21/7/2024); Chương trình nghệ thuật “Điện Biên Phủ - Núi vọng sông rền”; Chương trình nghệ thuật phục vụ giao lưu giữa Bộ Công An và Bộ Quốc phòng nhân Ngày truyền thống lực lượng CAND (19/8); Các chương trình kỷ niệm 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ, trong đó 1 cá nhân được tặng bằng khen của Thủ trưởng Bộ Quốc phòng, tập thể Nhà hát và 2 cá nhân được tặng Bằng khen của Thủ trưởng TCCT; Các chương trình trong chuỗi các hoạt động kỷ niệm 80 năm Ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam, 35 năm Ngày Hội quốc phòng toàn dân, 80 năm Ngày truyền thống TCCT (22/12)...
Nhà hát đã cử 02 đoàn công tác đi biểu diễn 22 buổi tại huyện đảo Trường Sa và Nhà giàn DK1, kịp thời động viên bộ đội và Nhân dân khắc phục khó khăn, bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo, thềm lục địa thiêng liêng của Tổ quốc.
Năm 2025: Tính đến tháng 6 năm 2025 Nhà hát tổ chức biểu diễn được 112/150 chương trình (đạt 74,66% kế hoạch năm), tiêu biểu là: Chương trình biểu diễn nghệ thuật “Mạch nguồn vinh quang” kỷ niệm 95 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam do Ban Tuyên giáo TW và Đài Truyền hình Việt Nam tổ chức, được truyền hình trực tiếp trên VTV1; Chương trình nghệ thuật chính luận “Trung với Đảng, hiếu với dân” kỷ niệm 95 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam do Quân ủy TW - Bộ Quốc phòng tổ chức được truyền hình trực tiếp trên kênh QPVN; Chương trình biểu diễn nghệ thuật phục vụ Tổng kết, trao giải cuộc thi viết “Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình mới” lần thứ 4 và phát động cuộc thi viết lần thứ 5 năm do Báo Quân đội nhân dân tổ chức, được THTT trên QPVN; Chương trình biểu diễn ra mắt sách “Hành trình vì hoà bình” của Thượng tướng Nguyễn Chí Vịnh do NXB Quân đội và Cục Gìn giữ hòa bình Việt Nam tổ chức; Chương trình nghệ thuật chào mừng Hội thảo khoa học “50 năm Văn học nghệ thuật về đề tài lực lượng vũ trang và chiến tranh cách mạng sau ngày đất nước thống nhất” tại NXB Quân đội nhân dân...
Danh hiệu thi đua
- Nội dung: HỒNG VÂN
- Ảnh: Báo Quân đội nhân dân
- Kỹ thuật, đồ họa: TÔ NGỌC