Trong nắng gió phương Nam, Tết đến không gõ cửa bằng cái lạnh mà bằng sắc hoa rực rỡ, tiếng cười rộn ràng và tinh thần cởi mở, nơi niềm vui được sẻ chia và tương lai được đón chào bằng sự lạc quan.

Tết miền Nam đến trong cái nắng ấm áp, bầu trời cao và trong, khác hẳn cái rét se sắt của miền Bắc hay những cơn mưa cuối mùa ở miền Trung. Chính điều kiện tự nhiên ấy tạo nên một không gian xuân phóng khoáng, nơi con người dễ mở lòng, dễ chia sẻ và dễ hòa vào niềm vui chung.

Đường phố Nam Bộ những ngày giáp Tết rộn ràng nhưng không vội vã. Chợ hoa nở rực sắc mai vàng, vạn thọ, cúc mâm xôi; tiếng rao, tiếng cười hòa lẫn trong nhịp sống sôi động. Xuân phương Nam không trầm lắng mà tràn đầy sinh khí, như lời mời gọi con người bước ra khỏi những lo toan thường nhật để tận hưởng niềm vui hiện tại. Không khí ấy phản chiếu rõ nét tính cách người miền Nam: thẳng thắn, cởi mở, ưa giao hòa và sống thiên về cảm xúc tích cực. Tết, vì thế, trở thành dịp để niềm vui lan tỏa rộng nhất.

Tết miền Nam đến trong cái nắng ấm áp, bầu trời cao và trong, khác hẳn cái rét se sắt của miền Bắc hay những cơn mưa cuối mùa ở miền Trung.

Mâm cỗ Tết miền Nam mang đậm dấu ấn vùng đất sông nước và văn hóa giao thoa. Không quá câu nệ hình thức, mâm cỗ chủ yếu hướng đến sự đủ đầy, ngon miệng và dễ sẻ chia. Thịt kho trứng nước dừa, bánh tét, canh khổ qua nhồi thịt… là những món ăn quen thuộc, mang cả ý nghĩa vật chất lẫn tinh thần. Đặc biệt, canh khổ qua không chỉ là món ăn, mà là một thông điệp văn hóa: Mong cho những khó khăn của năm cũ “qua đi”, để năm mới nhẹ nhõm và hanh thông hơn. Triết lý ấy giản dị, không nặng nghi lễ, nhưng lại rất gần với tâm thức sống lạc quan của người Nam Bộ.

Chợ Tết miền Nam không chỉ là nơi mua bán, mà là không gian giao tiếp xã hội. Người ta đi chợ không hẳn để mua thật nhiều, mà để cảm nhận không khí Tết, gặp gỡ, chúc nhau vài câu đầu năm. Tết miền Nam, vì thế, không khép kín trong gia đình, mà mở rộng ra cộng đồng, xóm giềng, bạn bè.

Sinh hoạt Tết miền Nam thường mang tinh thần thoải mái, ít câu nệ lễ nghi. Con cháu chúc Tết ông bà, người lớn mừng tuổi trẻ nhỏ, bạn bè thăm hỏi nhau trong không khí thân tình. Không đặt nặng hình thức, người miền Nam coi trọng niềm vui thực chất và sự chân thành. Tết cũng là dịp để người Nam Bộ thể hiện tinh thần hiếu khách. Nhà cửa mở rộng, khách đến là vui, dù quen hay lạ cũng được tiếp đón bằng nụ cười và chén trà, ly rượu. Chính sự cởi mở ấy tạo nên một không khí Tết rất riêng, Tết không chỉ của gia đình, mà của cả cộng đồng.

Trong niềm vui rộn ràng, người miền Nam vẫn giữ được chiều sâu tình nghĩa. Những câu chuyện đầu năm, những lời chúc giản dị, những cái bắt tay thân tình… tất cả góp phần làm nên sợi dây liên kết xã hội bền chặt.

Là vùng đất của sự giao thoa văn hóa, Tết miền Nam sớm mang trong mình tinh thần hội nhập. Nhiều phong tục mới được tiếp nhận một cách tự nhiên, không làm mất đi bản sắc, mà bổ sung cho đời sống văn hóa thêm phong phú. Tết ở đô thị phương Nam hôm nay có thể là sự kết hợp giữa truyền thống và hiện đại: Mâm cỗ gia đình bên cạnh những chuyến du xuân, gặp gỡ bạn bè quốc tế, hay những hoạt động cộng đồng đa dạng. Người miền Nam không khép chặt Tết trong khuôn mẫu cố định, mà mở rộng Tết theo nhịp sống mới, miễn sao vẫn giữ được tinh thần sum vầy và nhân ái.

Chính sự linh hoạt ấy giúp Tết miền Nam thích nghi tốt với đời sống hiện đại, không bị lạc lõng hay hình thức hóa. Tết vẫn là Tết, nhưng là một cái Tết đang sống, chứ không chỉ được gìn giữ trong ký ức.

Điều đáng quý là, dù phóng khoáng và cởi mở, Tết miền Nam vẫn giữ được cốt lõi của Tết Việt: Gia đình, nghĩa tình và niềm tin vào tương lai. Sự vui tươi không làm Tết trở nên hời hợt, mà giúp con người nhẹ nhàng bước qua năm cũ để hướng tới năm mới với tinh thần tích cực.

Trong không khí rộn ràng ấy, Tết miền Nam đóng vai trò như một gam sáng trong bức tranh Tết Việt Nam đa sắc. Nó bổ sung cho sự trầm mặc của miền Bắc, sự chắt chiu của miền Trung, để Tết Việt trở thành một chỉnh thể hài hòa, giàu bản sắc.

Tết miền Nam là Tết của nắng ấm, của hoa mai, của tiếng cười và những cánh cửa rộng mở. Phóng khoáng nhưng nghĩa tình, rộn ràng mà không nông cạn, Tết nơi đây phản ánh rõ nét tinh thần sống lạc quan và cởi mở của người Nam Bộ. Trong dòng chảy hội nhập, Tết miền Nam vẫn giữ được hồn cốt văn hóa, đồng thời lan tỏa năng lượng tích cực cho đời sống xã hội. Chính sự kết hợp hài hòa ấy đã làm nên một mùa xuân phương Nam vừa rực rỡ, vừa bền lâu trong tâm thức người Việt.